Kaasambacht: meer dan sentiment

Cheese curds

Wat is een ambacht?
Een nuchtere definitie à la Wikipedia zou luiden: “Het is een activiteit die allerlei vaardigheden vereist bij het handmatig maken van dingen.”
Dat roept bij menigen onder ons iets nostalgisch op, iets van vroeger.
Puur sentiment toch, want wie maakt vandaag nog gebruiksgoederen met de hand. Er zijn wel lucratievere dingen te bedenken met de schaarse en kostbare tijd in onze doldraaiende wereld, waarin de industriële fabricage ons voor een appel en een ei in slaap wiegt.
Maar hoe komt het dan dat zowel in de Oude als Nieuwe Wereld (jonge) mensen terug allerlei kleinschalige, ambachtelijke agrarische of para-agrarische producties opnemen en resoluut kiezen voor een back-to-basics levensstijl?
Waarom zijn zij, net als traditionele ambachtslui, zo bezorgd om het leveren van kwaliteitswerk? Wel, niet enkel om de marktwaarde van wat zij creëren te maximaliseren, maar vooral omdat hun identiteit en gevoel van eigenwaarde verankerd ligt in goed uitgevoerd werk. Het is betrokken arbeid, arbeid die leidt tot meervoudige waardecreatie, op basis van persoonlijke ecologische, sociale, politieke en ethische maatstaven.
In die arbeid, als creatieve persoonlijke expressie, ligt hun ziel en passie; in het handmatige verbinden zij hun geest en lichaam.
Ambachtelijk … één van de meest verkrachte woorden uit onze woordenschat.
Wat maakt ambachtelijke kaas ‘echt’ ambachtelijk?
Als het uitdrukking is van een zoektocht naar perfectie in het met mensenhanden beheersen van natuurlijke, rauwe grondstoffen en materialen.
Een proces waarin de kaasmaker uit zijn zintuiglijke ervaringen als zien, voelen, ruiken en proeven de feeling en de intuïtie ontwikkelt die hem, samen met het-weten-waarom en het-weten-hoe, in staat stelt zijn authentieke kaas te maken. Ambachtelijk kaasmaken is dan ook een evenwicht tussen kunst en wetenschap.
Zo ontstaat uit betrokkenheid, verwondering en bewondering eten op mensenmaat, voedsel voor lichaam en geest. Een uitdrukking van intrinsieke waardebeleving.
Ach, ongetwijfeld klinkbare nonsens voor nuchtere en rationele medemensen.

Cheesemaking is not a thing which comes of itself. It is a mystery which one must pay to be allowed to learn; or is it an art, based on science, which one must pay to be instructed in, as in the other arts of life. (Harriet Martineau – 1863)

2 Reacties op “Kaasambacht: meer dan sentiment

    • Hi Wouter,

      Een hele eer om je op mijn eenvoudige blog te ontmoeten.
      Eerlijk gezegd had ik wel ergens een reactie van je op deze post rond het ‘ambachtsgevoel’ verwacht.
      Hoe kan het anders? Je bent zelf in aard en wezen een ambachtsman.
      Van een heel ander kaliber dan wat mij tot het ‘vakman’schap drijft.
      Je kent mijn bewondering en fascinatie voor het vakwerk dat jij en je team op de wereld zetten.
      Ik geef voor andere lezers die je niet kennen één voorbeeldje:
      Hoe rits je de steeltjes van de aalbessen zonder dat die bessen dan gaan bloeden en daardoor minder lang houdbaar worden (en dus al te vaak in de afvalcontainer als wasted food belanden)? Jij en je team zoeken en vinden daar een natuurlijke, biologische oplossing voor.
      Je wordt dan ook niet voor niets de ‘Steve Jobs van de Food’ genoemd.
      Zoals ik beschreef, is het uitoefenen van een ambacht de uitdrukking van de identiteit van degene die het beoefent.
      Als het handmatige mij drijft en het voelen, het ruiken … voor mij zijn plaats dient te krijgen, dan weerhoudt me dat niet om dankbaar te zijn voor degenen die vanuit wetenschap en technologie mij helpen het werk te klaren, me nieuwe zaken aanreiken waarmee ik mijn product kan verbeteren of kan innoveren.
      Om maar één voorbeeld te noemen: Wat zou een ambachtelijke kaasmaker zijn zonder het onderzoek en de kennis uit de microbiologie?
      ik herinner me nog maar al te goed onze gesprekken rond Ambacht 2.0 waarin we elkaar konden vonden. Wie met zorg en respect in het aanleveren van food, het levende levend tracht te houden, getuigt van ambachtszin. Of die dat dan met de hand of met techniek veroorzaakt, heeft weinig met de grond van de zaak te maken.
      Ieder vogeltje zingt immers zoals het is gebekt.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s